Book review: Contrarian Investment Strategies -David Dreman

Tên của quyển sách đã tiết lộ một phần nội dung tác giả muốn truyền đạt- về đầu tư giá trị bằng cách tìm mua các cổ phiếu không được thị trường ngó ngàng đến Nội dung của sách là các chiến lược, kỉ luật mua bán để kiếm lời từ những cổ phiếu đi ngược đám đông. Các phương pháp mua cổ phiếu thiên về định lượng, ví dụ mua 1 rổ các cổ phiếu có P/E, P/B, P/FCF thấp, dividend yield cao và chờ đợi các cổ phiếu này trở về giá trị thật. Quyển sách dày hơn 400 trang với 41 quy luật mua bán cổ phiếu. Dưới đây là 1 số quy luật của chiến lược này:

Rule 1: đừng dùng phân tích kĩ thuật và tìm cách timing thị trường, nó chỉ làm bạn tốn tiền.

Rule 6: các báo cáo phân tích luôn dự đoán quá lạc quan về công ty. Bạn phải điều chỉnh giảm xuống cho phù hợp.

Rule 14: mua 1 rổ các cổ phiếu không được thị trường chú ý và định giá cao, các cổ phiếu có P/e, P/b, p/FCF thấp, cổ tức cao.

Rule 17: chỉ mua những cổ phiếu đi ngược đám đông, chúng sẽ đem đến lợi nhuận vượt trội.

Rule 20: mua những cổ phiếu rẻ nhất ngành dưới trên các so sánh định lượng.

Rule 21: khi các cổ phiếu đã đến điểm bán (các tỉ số P/E, P/b lên cao, không còn rẻ nữa, đã bị thị trường để ý) thì hãy bán ngay và tìm cổ phiếu đi ngược đám đông mới.

Rule 26: đừng kì vọng chiến lược đầu tư bạn áp dụng sẽ đem lại lợi nhuận ngay. Cần phải có thời gian thực hành, áp dụng.

Rule 29: khi có khủng hoảng kinh tế hoặc chính trị sẽ có làn sóng bán tháo, hãy tận dụng điều này để mua cổ phiếu giá rẻ.

Rule 33-38: bí kíp đầu tư cổ phiếu Penny: mua cổ phiếu Penny có tài sản tốt, lợi nhuận ổn định, diversify nhiều cổ phiếu và phải kiên nhẫn.

Trong từng Rule, tác giả diễn giải chi tiết hơn và có case study cụ thể.

Nhận xét: quyển sách có nhiều chiến lược mua bán hay, cụ thể, thích hợp cho nhà đầu tư ít kinh nghiệm. Nếu bạn không có nhiều thời gian nghiên cứu cổ phiếu, không phải là “chiên da” chứng khoán thì áp dụng các phương pháp định lượng đơn giản, an toàn cũng cho kết quả tốt. Nếu bạn đã có kinh nghiệm chinh chiến, am hiểu về thị trường, về ngành và nhiều công ty rồi, thì có thể không thích quyển sách này vì nó quá đơn giản. Đặc biệt nếu phương cách đầu tư của bạn muốn tìm cổ phiếu có good/great business với fair price như Warren Buffett thì quyển sách này không phù hợp. 

Second level of thinking: suy nghĩ ở cấp độ cao hơn

Mục tiêu của mọi nhà đầu tư không phải mua cổ phiếu để kiếm được mức lãi bằng lãi suất ngân hàng. Mục tiêu của chúng ta là phải tốt hơn vài lần mức trung bình của thị trường. Rất nhiều nhà đầu tư có nền tảng tài chính tốt, học rộng hiểu nhiều, nhưng rất ít người duy trì được tỉ suất lợi nhuận cao và ổn định qua nhiều năm. Để lên tầm cao thủ nhất đẳng, bắn 1 phát xuyên táo cần tích lũy nhiều rất yếu tố cả về kiến thức, kinh nghiệm thực chiến. 1 trong số các yếu tố tiên quyết mà mọi nhà đầu tư thành công cần phải có, gọi là second level of thinking mà Howard Marks nói đến ở chương đầu của cuốn “ the most important thing”. Đọc sách này & các sách về đầu tư giá trị e rất tâm đắc ở chỗ những bài học để đầu tư giá trị thành công đều có thể áp dụng để thành công trong những lĩnh vực, công việc khác ngoài chứng khoán.

Tâm pháp “second level of thinking” không chỉ cho chúng ta chiêu thức để mua đáy chạy đỉnh, nhưng chỉ cho chúng ta biết rằng để đầu tư thành công lâu dài, suy nghĩ của bạn phải trên đám đông 1 bậc. Nhất là thị trường hiện nay, nhà đầu tư nào cũng trang bị vũ khí đến tận răng, nào là chart, cầy tơ, price action, thống kê PE, EBITDA vài giây là có. Vì vậy bạn phải suy nghĩ đúng & sâu hơn đám đông mới mong có được lợi nhuận cao hơn mức trung bình. Marks đưa ra vài ví dụ đơn giản về first level of thinking đại ý như sau: “VNM là công ty tốt, tôi thích thương hiệu này & sẽ giữ nó lâu dài”. Second level of thinking suy nghĩ rằng: “ đúng là VNM rất tốt, nhưng ai cũng nghĩ VNM tốt, nên PE đã lên đến 18 rồi, liệu nó đã được định giá quá cao chưa?” 

  

First level of thinking nghĩ:” PVX lỗ nặng quá, chắc sắp phá sản rồi, giá nào cũng phải chạy”. Second level of thinking nghĩ: “ cổ phiếu mà ai cũng nghĩ sẽ phá sản, nếu không phá sản thì ăn gấp 2,3 lần không phải là khó, hãy thử theo dõi xem sao” ( ví dụ trên để minh họa, không có ý shọt VNM & mua PVX).

Một ví dụ sinh động hơn, ở topic DBC http://vfpress.vn/threads/dbc-tinh-hinh-cong-ty-va-bo-chi-so-uoc-gia.88769/page-3#post-234002, a Duy có nhiều chứng cứ thuyết phục cho thấy giá ngô giảm & DBC là 1 cổ phiếu rất triển vọng. Các phản biện của bác Mam Non, Chim Non, anh Goodwill chính là minh họa rõ nét nhất về 2^nd level of thinking. Họ không tin ngay vào nhận định của 1 ai mà đào sâu nghiên cứu, hỏi người trong ngành để đánh giá ảnh hưởng của việc giảm giá ngô, phán đoán thời điểm nào để đầu tư thích hợp nhất.

 

anh Comaogaotien nhận định thuyết phục rằng “Dù tin hay không, các tín hiệu vĩ mô và vi mô đang báo hiệu 2014 là năm khởi đầu cho một Mùa Xuân mới”, tôi hào hứng mua mai mua đào & full luôn margin vào đầu năm cho nó máu. Nhưng second level of thinking sẽ phải tự hỏi rất nhiều câu hỏi & làm rất nhiều bài tập để kết luận đúng là mùa xuân đến thật. Nếu thêm 1 level of thinking nữa, bạn hãy nghĩ rằng bình thường mùa xuân hoa nở ấm áp, nhưng lỡ gặp phải rét Nàng Bân thì cũng lạnh teo… đủ thứ cái. Thôi thì tiện thế lên kế hoạch luôn khả năng khi nào có rét nàng Bân, nếu có rét đến thật thì ứng phó như thế nào.

Cuốn the most important thinking có rất nhiều chương hay, nhưng tôi thích nhất chương second level of thinking. Không chỉ trong đầu tư mà cả trong công việc, cuộc sống cũng vậy, cần phải suy nghĩ sâu sắc hơn để hoàn thành trách nhiệm của mình trên mức khá.